Financial Times: Türkiye’deki 20 milyar dolarlık fon krizi yatırımcı güvenini sarstı

Financial Times: Türkiye’deki 20 milyar dolarlık fon krizi yatırımcı güvenini sarstı

paylaş :

İngiliz ekonomi gazetesi Financial Times, 455 binden fazla yatırımcıyı etkileyen fon krizinin Türkiye ekonomisine ve uluslararası yatırımcı güvenine olası etkilerini ele aldı. Haberde, Borsa İstanbul’un son iki ayda yaklaşık 100 milyar dolar değer kaybettiği, Türkiye’nin net rezervlerinin ise kriz başlangıcından bu yana 30 milyar dolardan fazla azaldığı belirtildi. Jeopolitik risk uzmanı Wolfango Piccoli, krizi kurumların zaman içinde zayıflamasının sonucu olarak değerlendirdi.

İngiliz ekonomi gazetesi Financial Times (FT), Türkiye'de 455 binden fazla yatırımcıyı etkileyen 20 milyar dolarlık fon krizini ele aldığı kapsamlı haberinde, krizin başladığı günden bu yana yaşananları özetledi. 

Soruşturmanın üst düzey kamu görevlilerine uzandığına ve krizin ülke ekonomisine duyulan güveni sarstığına dikkat çekilen haberde, gelişmelerin Türkiye'nin uluslararası yatırımcı güvenini yeniden kazanma çabalarını zorlaştırabileceğine işaret edildi.

Krizin yalnızca finans piyasalarıyla sınırlı kalmadığı belirtilirken, gelişmelerin Türkiye'deki düzenleyici kurumların etkinliği ve siyasi sorumluluk konusunda tartışmalara yol açtığı da ifade edildi.

Risk uzmanı değerlendirdi

Haberde görüşlerine yer verilen jeopolitik risk uzmanı Wolfango Piccoli, krizin münferit bir sistem arızasından ziyade kurumların zaman içinde zayıflamasının sonucu olduğunu savundu.

Haberde ayrıca, Borsa İstanbul'un son iki ayda yaklaşık 100 milyar dolar değer kaybederken, ülkenin net rezervlerinin de kriz başlangıcından bu yana 30 milyar dolardan fazla azaldığına işaret edildi.

Fon krizi nasıl başladı?

Türkiye'de yatırım fonlarına ilişkin kriz, 2026 yılının eylül ayında Borsa İstanbul'da bazı hisselerde yaşanan sert fiyat hareketleri ve yatırım fonlarının likidite sorunlarıyla gündeme geldi. Özellikle işlem hacmi ve fiili dolaşımdaki pay miktarı düşük hisselerde yüksek pozisyonlar taşıyan bazı fonlarda, yatırımcıların paylarını nakde çevirme taleplerinin artmasıyla likidite sıkışıklığı yaşandı.

Bir yatırımcının fondaki payını iade etmek istemesi durumunda fonun bu talebi karşılayacak nakde sahip olması gerekiyor. Yeterli nakit bulunmadığında ise fon portföyündeki varlıkların satılması gerekiyor. Ancak işlem hacmi düşük hisselerde yüksek miktarlı satışların gerçekleştirilmesi, fiyatlar üzerinde baskı oluşturabiliyor. Bu durum, fonların nakit ihtiyacını artırırken yatırımcıların da fonlardan çıkış taleplerini hızlandırabiliyor.

Krizin görünür hâle gelmesinde, bazı portföy yönetim şirketlerinin fonlarında yaşanan ödeme ve likidite sorunları etkili oldu. Tera Portföy ve Pusula Portföy'ün bazı fonlarına ilişkin temerrüt açıklamaları da piyasadaki endişeleri artırdı.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül 2026'da aldığı kararlarla Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus ve Bulls Portföy yönetim şirketlerinin kurucusu olduğu fonların TEFAS üzerinden alım ve satım işlemlerini durdurdu. Kurul, ilk aşamada 130 fonun tasfiyesine karar verdi; aynı gün alınan ek kararla tasfiye kapsamındaki fon sayısı 131'e çıktı.

SPK, tasfiye işlemlerinin yürütülmesi için Tera Portföy fonlarında Türkiye İş Bankasını, diğer altı portföy yönetim şirketinin fonlarında ise Ziraat Bankasını görevlendirdi. Tasfiye sürecinde fon varlıklarının nakde çevrilmesi ve elde edilen tutarın yatırımcılara fon payları oranında aktarılması öngörüldü.

SPK'nın 23 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre tasfiye kapsamındaki 131 fonda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyordu. Böylece kriz, yalnızca portföy yönetim şirketlerini ve borsa işlemlerini değil, yüz binlerce yatırımcıyı ilgilendiren bir sürece dönüştü.

Aynı dönemde hükümet ve ilgili kurumlar da devreye girdi. Finansal İstikrar Komitesi, 17 Eylül'de yaptığı açıklamada yaşanan piyasa hareketliliğini sınırlı sayıdaki portföy yönetim şirketinin bazı fonlarındaki kredi ve likidite sorunlarıyla ilişkilendirdi. Komite, piyasalardaki işleyişe ilişkin temel bir yapısal risk bulunmadığı değerlendirmesini paylaştı.

Adli soruşturma nasıl başladı?

Piyasalardaki gelişmelerin ardından İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, bazı fon ve hisselerdeki olağan dışı hareketleri incelemeye aldı. Adalet Bakanlığının 8 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre Başsavcılık, 19 Ağustos 2026'da SPK'den bilgi ve belge talep ederek soruşturma sürecini başlattı. Fonlara ilişkin tasfiye kararları ise 17 Eylül'de alındı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, 6 Ekim'de yaptığı açıklamada bazı fon ve hisselerdeki hareketliliğin 2025 Şubat döneminde de dikkatlerini çektiğini, 2026 Ağustos'ta vatandaşlardan şikâyetler geldiğini ve SPK'den soruşturma izni istendiğini söyledi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının Aklama Suçları Soruşturma Bürosunca yürütülen soruşturmada; suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve üyelik, nitelikli dolandırıcılık, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama ve Sermaye Piyasası Kanunu'na muhalefet suçlamaları kapsamında inceleme yapılıyor.

Soruşturma kapsamında çok sayıda kişi hakkında gözaltı, tutuklama ve adli kontrol kararları verildi; bazı kişi ve şirketlerin mal varlıklarına tedbir konuldu ve banka hesapları bloke edildi.

Soruşturmanın kamuoyunda gündeme gelen isimleri arasında eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya, eşi İlyas Kaya ve eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül de bulunuyor. Kaya çiftinin Borsa İstanbul'da işlem gören Özata Denizcilik hisselerinde gerçekleştirdiği alım satımlar soruşturma kapsamında inceleniyor. Çift, ifadelerinde işlemlerinde özel bilgi veya yönlendirme bulunmadığını savundu. Eski SPK Başkanı Gönül de soruşturma kapsamında ifade verdi ve serbest bırakıldı.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, 3 Kasım 2026'da yaptığı açıklamada soruşturmada 433 şüpheli bulunduğunu, 112 kişinin tutuklu olduğunu, 186 kişi hakkında adli kontrol tedbiri uygulandığını ve 38 kişi hakkında yakalama kararı bulunduğunu bildirdi.

Fonların tasfiye süreci ile adli soruşturma birbirinden farklı hukuki süreçler olarak devam ediyor. Tasfiye işlemleri SPK kararları doğrultusunda yürütülürken, adli soruşturmada piyasa işlemlerinin ve para hareketlerinin hukuka uygunluğu araştırılıyor.