Belediye başkanvekili seçimlerine yeni kurallar: Birleşik pusula ve kapalı kabin zorunlu

Belediye başkanvekili seçimlerine yeni kurallar: Birleşik pusula ve kapalı kabin zorunlu

paylaş :

Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle belediye başkanı ve başkanvekili seçimlerinde birleşik oy pusulası ve kapalı kabin zorunluluğu getirildi. Adaylık başvuruları ilk oturumun ilk birleşimiyle sınırlandırılırken, adayların seçim oturumlarını yönetmesi de yasaklandı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlanarak 20 Kasım 2026 itibariyle yürürlüğe girdi.

Düzenlemeyle 9 Ekim 2005 tarihli Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliği'ne, belediye başkanı ve başkanvekili seçimlerinin kurallarını belirleyen 19/A maddesi eklendi. 

Muhalif belediyelere yönelik tutuklama ve görevden uzaklaştırma süreçlerinin ardından belediye meclislerinde yapılan başkanvekilliği seçimleri; oylama krizlerine, üye transferi tartışmalarına ve idare mahkemelerine taşınan iptal süreçlerine sahne oluyordu. 

BirGün’ün haberine göre, yeni eklenen 19/A maddesi ile belediye meclislerinin iç işleyişindeki oylama süreçlerine Bakanlık eliyle yeni zorunluluklar getirildi.

Birleşik pusula ve kapalı kabin zorunluluğu

Önceki uygulamalarda belediye meclisi üyeleri boş kâğıtlara adayların isimlerini elle yazarak oy kullanıyordu. Bu yöntem, parti yönetimlerinin kimin kime oy verdiğini el yazısı, kalem rengi ya da kâğıt katlama biçimi üzerinden takip etmesine olanak tanıyordu. 

Yeni düzenlemeyle bu uygulamaya son verilerek seçimlerde adayların ad ve soyadlarının alfabetik sırayla yer aldığı birleşik oy pusulası kullanılması zorunlu tutuldu.

Meclis üyeleri tercih ettikleri adayın alanına "tercih" mührü basarak oy kullanacak; pusulalar üzerinde tanıtıcı işaret bulunmadan zarfa konulup şeffaf sandığa atılacak. Başkanlık divanı, oy gizliliğini sağlamak amacıyla en az iki kapalı oy verme kabini hazırlatacak ve sandığı salonda herkesin rahatlıkla görebileceği bir noktaya yerleştirecek. 

Böylece meclis üyelerinin oylarının parti yönetimlerince takibi zorlaşırken, çoğunluğun bıçak sırtı olduğu meclislerde üyelerin parti kararının dışına çıkması ("fire" vermesi) da görünmez hale gelecek.

Turlar arasında yeni aday çıkarılamayacak

Yeni yönetmeliğe göre belediye başkanlığı veya başkanvekilliğinin herhangi bir nedenle boşalması durumunda, vali tarafından 10 gün içinde seçim toplantısının tarihi kararlaştırılacak. Aday olmak isteyen meclis üyeleri ile aday göstermek isteyen siyasi parti grupları, başvurularını yalnızca ilk birleşimin ilk oturumunda meclis başkanlık divanına yapabilecek.

Belediye Kanunu uyarınca dört tura kadar uzayabilen seçimlerde ilk oturumun ardından yeni adaylık başvurusu kabul edilmeyecek olması, ilk turlardaki oy dağılımını görüp sonraki turlarda masaya yeni bir aday sürme manevralarının önünü kesecek. 

Adaylar ise her oylama oturumu öncesinde adaylıktan çekilebilecek. Aday listesi oylama başlamadan önce meclise duyurularak tutanağa geçirilecek.

Adaylar oturumu yönetemeyecek

Yeni düzenleme kapsamında, aday olan meclis üyelerinin seçim oturumlarını yönetmesi ve başkanlık divanında görev alması yasaklandı. Aday üyeler yalnızca oy kullanabilecek.

Seçimin yönetiminden ve düzeninden başkanlık divanı sorumlu olurken, talep eden her siyasi parti grubu ile bağımsız üyeler adına birer kişi gözlemci olarak görev yapabilecek. 

Gözlemciler seçimle ilgili itiraz, öneri ve tekliflerini divana iletebilecek; divan ise karar vermeden önce gözlemcilerin görüşlerini dinleyerek tutanağa geçirecek.

Geçersiz oy kriterleri

Yönetmelikle oyların geçerlilik koşulları ve saklama kuralları da ayrıntılı şekilde belirlendi:

  • Başkanlık mührü bulunmayan, üzerinde tanıtıcı işaret yer alan veya birden fazla adaya tercih mührü basılan oy pusulaları geçersiz sayılacak.

  • Aynı adayın alanına birden fazla tercih mührü basılması ya da hangi adaya oy verildiğinin anlaşılması koşuluyla mührün alan dışına taşması oyu geçersiz kılmayacak.

  • Üretim veya basımdan kaynaklanan hata, leke ve kırışıklıklar, tanıtıcı işaret niteliği taşımadığı sürece geçersizlik nedeni olmayacak.

Sandıktan oy kullanan meclis üyesi sayısından fazla mühürlü zarf çıkması halinde zarflar açılmadan ilgili turdaki seçim yeniden yapılacak. Mühürsüz zarflar ise açılmadan imha edilmek üzere ayrı bir alanda saklanacak. 

Kullanılan oy pusulaları ve zarflar, sonucun açıklanmasının ardından divan üyelerince imzalanan bir zarfa konularak mühürlenecek ve dava açma süresinin sonuna kadar, dava açılması durumunda ise yargı kararı kesinleşinceye kadar muhafaza edilecek.